افسانه ها و متل های کردی

افسانه ها و متل های کردی،
قصه ها و متل ها، نمایش ها و بازی های عامیانه ایرانی

نام کتابی دو جلدی است که علی اشرف درویشیان، داستان نویس و پژوهشگر در ادبیات عامه، آن را تالیف و گرد آوری کرده است. در بخشهایی از مقدمه آن آمده است:

“افسانه ها بی شناسنامه و بی کس و کار نیستند. آنها سینه به سینه گشته اند و رشد کرده اند و تا به امروز نگهداری شده اند و از هر سندی معتبرتر مانده اند… افسانه، بازتاب ویژگی های زندگی مردم است. روابط انسانها و روش برخورد آنها با یکدیگر را تجریه و تحلیل می کند. افسانه، تفسیرگر احساسات عمیق و ژرف انسانی است و در بطن خود طی قرون و اعصار، ساختار سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جوامع را حفظ کرده است”.


“در بین افسانه های ملل، افسانه های ایرانی جایگاهی برجسته و ویژه دارد و در این میان افسانه های کردی دارای رنگ و بوی دیگری است. تعبیرها و ترکیبات زیبا و لطیف در لهجه های کردی و کردی کرمانشاهی مطلبی نیست که بتوان به سادگی از آن گذشت”.

این کتاب که چاپ پنجم آن در سال 1386 از سوی نشر چشمه منتشر شده است به طور خاص به افسانه ها و متل های کردی منطقه کرمانشاه پرداخته است. گفته می شود که مولف آثار متعددی در زمینه فرهنگ عامه دارد. ما یکی از افسانه های کتاب را برگزیده ایم و به اختصار در زیر آورده ایم:

Kele Miroj

یکی بود، یکی نبود؛ غیر از خدا هیچ کس نبود. سواری بود که اسبی عزیز و سالار و مغررو داشت. روزی سوار اسب را به بازار برد و نعل کرد و سوار آن شد. سوار تازیانه اش را بالا برد و بر اسب نواخت و حیوان به سرعت تاخت. همانطور که به سرعت می رفت ناگهان صدایی از پشت سر شنید که می گفت: آی سوار! آی سوار! صدای نعل اسبت، صد من از گوشتم را آب کرد.

سوار اسب را نگه داشت و برگشت. هر چه نگاه کرد، کسی را ندید. به آسمان نگاه کرد و گفت: پروردگارا این صدا از کجاست؟ دوباره صدا بلند شد که: ای سوار نترس. “که له می ژور” ام. بیا پایین تا برایت بگویم. سوار از اسب پیاده شد و به زمین نگاه کرد و گفت: مورچه تو که هیزم ات یک مثقال است چطور صد من گوشت بدنت آب شد؟ مورچه گفت: ای سوار! ما هم بنده خدا ایم. هر کس به سنگ خود می سنجد. صد من از گوشت بدنم، به سنگ خودمان آب شد.

“دارا به سنگ خود، ندار هم به سنگ خود.”

بیشتر درباره علی اشرف درویشیان

35 Comments

سلیمان مولانژوئن 2nd, 2012 at 3:10 ب.ظ

کتیبیکی جوانه.هیوادارم ئه و جوره کتیبانه زور بن له هه مو پارچه کانی تی دا بیت.

سروهژوئن 6th, 2012 at 9:08 ب.ظ

سلام
من که نمیدونستم که سلماس هم کرد داره ؟
شاید منطورش لهجه های مختلف زبان کردی است

آسواکتبر 27th, 2012 at 2:47 ب.ظ

سلام
دسد بلا نیونه

نادراکتبر 28th, 2012 at 1:57 ب.ظ

TS جان من زبان کردی رو در روستای پدیریم در سنندج درس میدم(به کودکان).
هرچی میخوای از صرف فعل یا کلمات،از بپرس!

abasنوامبر 1st, 2012 at 10:32 ق.ظ

زبان کردی همان زبان فارسی است بشرطی که یک گردوی بزرگ تو دهنت بزاری اگه اینجوری باشه هرشهر وهرده برای خودش زبانی داره من فارسم ودر دهی نزدیک گرگان زندگی میکنم کی میتونه بگه این جمله چه معنی داره؟(کوشاتو می کودار وکن)دیدی هیشکی نمی فهمه پس زبان ده ماهم جدا از فارسیه وما باید کشوری جدید بشیم ولی بشرطی که اول سالها نوکری روس رو بکنیم بعد دیدیم نشد بریم نوکری امریکا رو بکنیم زنده باد …..آباد

koore kalhorنوامبر 17th, 2012 at 3:13 ب.ظ

selam la geshte kordagan. kaseg la bane zovano jine khovy daga nakished ha lyva larov bod gas kase hore maad bekeden

daset dard naked payer bod

ئارامنوامبر 26th, 2012 at 7:47 ب.ظ

گیانم به فیدات بئ کوردستان

نادردسامبر 11th, 2012 at 1:47 ب.ظ

زبان کردی قبل از زبان فارسی بوده،زبان کردی در رده‌بندی جهانی،10 پله از فارسی بالاتره.اونی که میگه کردی زبان نیست،واقعاً هیچی حالیش نیست!

ریل یوسفژانویه 10th, 2013 at 2:43 ق.ظ

نادر در ۱:۴۷ ب.ظ

زبان کردی قبل از زبان فارسی بوده،زبان کردی در رده‌بندی جهانی،۱۰ پله از فارسی بالاتره.اونی که میگه کردی زبان نیست،واقعاً هیچی حالیش نیست!
سلام ،با شرمندگی ، عبارت شما نشون میده آشنایی با تکلم مودبانه ندارید ، ایشون اشتباه کردند که لهجه گفتند ، فقط همین

ما مو ستا ره و شه نی (ئاسورا)ژانویه 16th, 2013 at 3:04 ب.ظ

به نا و ی ئا هو را مه زدا : خو شه و یستان هیوا دا رم له چوار پارچه ی کو رد و ستان به م زوانه زمانیکی یه گر تو ما ن هه بی ئه گه ر به وبلا که که م سه ره نجی بکیشن زو ر نه و ترا وه میژو یه کا نم رو ن کر د ه ته وه : هه مو ی به به لگه و سه نه د له وه نجو مه نی زه ر ده شتیه کا ن زو ر با به تی میژویم ده ست که و ت . وه دو به ر هه مم تا ئیستا ها تو ته نیو کا ر وا نی لا ینگرانی فه ر هه نگو میژو ی کورد . خوینه را نی به ریز 1ـکوردستان له ئا وینه ی میژوو دا 2 کردها از سپید ه م تاریخ تا اوا یل سد ه های میلا دی …….09189721796 بو په یو ه نئی گه لی سپا ستان لی ده که م ده ستا ن ما چ ئه که م وه ک کوردی ئه من به ئیو ه قه زدار م چون ژیا نی خو تا نتا ن له ریگا ی زین و کردنه فه ر هه نگی کوردیدا ته وا و کر دو ه….

ته

کورد کورمانج ماکوفوریه 9th, 2013 at 8:02 ب.ظ

نادر کاملا حرفش درسته اگه کسی چیزی حالیش نیست و هیچی نمیدونه باید ساکت باشه.

arashفوریه 27th, 2013 at 1:20 ب.ظ

سلام خیلی علاقه دارم زبان کردی رو یاد بگیرم اگر کتابی فایلی هست که کمکم بکنه ممنون میشم برام امیل کنید و راهنماییم کنید که باید چیکار کنم چون تازه میخوام از ابتدا شروع کنم (زور زور سپاس ده که م) arashmirzayi274@yahoo.com

ئیلاممارس 7th, 2013 at 12:31 ب.ظ

abasبا توام!!
تو آدم بیسوادی هستی اگه نه میدونستی که کردها دارای 40میلیون جمعیت با جغرافیای پیوسته هستند و تاریخ به اصالت فرهنگ و زبان و موسیقی و مفاخر آنها اعتراف کرده است. و این موضوع رو نمیشه با دهات شما و لهجه های آن مقایسه کرد.کوردها میداند که هم روسها و هم آمریکاییها به موازات تاریخ در درجه اول غارتگر منابع ایران بوده اند که آسیب این غارتگری به همه اقوام ساکن ایران وارد شده است.

چیاآوریل 6th, 2013 at 4:18 ب.ظ

salav le xoshk o bera ye heja le her der ko hana, galek $ha bom ku vi sayta dim, desta va nishwa,
من یک کرد هستم از دیار خراسان و درود میگویم به همه کرد زبانها و کسانی که نسبت به کردها حداقل موضع بی طرفانه ای دارند, باید متأسف بود برای کسانی که فکر میکنند چون فارسی زبان رسمی یک کشور شده زبان و بقیه زبانها گویش هستند, اول باید متذکر شوم که کردی یک زبان است با لهجه های مختلفی از جمله کرمانجی و سورانی و هورامی, با توجه به شواهد تاریخی زبان کردی قدمتی دیرینه دارد و شاید بتوان گفت فارسی گویشی کم اهمیت از زبان غنی کردی محسوب میشود,

ستارهآوریل 19th, 2013 at 12:59 ب.ظ

سلام دوستان عزیز
منم کردم البته اگه دوستان خوبم ماروجزو کردا به حساب بیارن،من کرد کرمانشاهم
دانشجوی کارشناسی ارشد زبان شناسی هستم یعنی در مورد زبان و ماهیت اون مطالعه میکنم
زبان بودن هیچ ارتباطی با جمعیت نداره ممکنه یه زبانیو با 2 میلیارد جمعیت زبان به حساب بیارن یا اینکه حتی با 2 نفر مثل زبان های سرخ پوستی آمریکا که هر کدوم چند نفر جمعیت دارن
کردی هم زبانه زبان بودن رو با معیارای ساختاری می سنجن اینکه دستور زبان ، نحو و واژگان مخصوص خودش رو داره و در مورد اون هزاران کتابو مقاله چاپ شده
معیار زبان بودن عدم فهم متقابله
کردی هم زبانه با گویشها و لهجه های خیلی زیاد ،تمام این حرفام این زبان نیست فقط حرفای متعصبانیه نسبت به زبان فارسی . این دو زبان ربطی به هم ندارن یا اینکه بخوایم بگیم کردی از فارسی منشعب شده، نه اینطور نیس هردو اینا از زبان آریایی آغازی منشعب شدن نه از هم دیگه
کما اینکه گیلکی ،بلوچی، آذری ، تاتی و … هم ربانن
تو ایران هزاران زبان وجود داره همون طور که تو انگلیس حداقل 400 زبان وجود داره
پس بیاید دیدگاه های متعصبانه رو در مورد زبان کنار بزاریم
من میخوام پایان نامه م رو روی زبن کردی کار کنم خواهش واسه همین به چندتا گویشور این زبان احتیاج دارم
خواهش میکنم به من کمک کنید اگه کسی اینجا هست که کرمانشاهیه و کردی کرمانشاهی رو بلده اگه لطف کنه با من تماس بگیره خیلی ممنونش میشم . زور زور سپاس
این ایمیل منه
setarehdarya1987@yahoo.com