وزش کوات در موسیقی کرمانجی

به عنوان یک شنونده ی علاقه مند به موسیقی کرمانجی خراسان، سالهاست از خودم می پرسم چرا همه خوانندگان ما یک ریتم مشخص دارند؟
چرا قوشمه و دو تار و کمانچه و … همان نوای همیشگی را دارد و نوای دیگری با آنها کوک نمی شود؟ چرا ناله همان ناله است، فریاد همان فریاد است؟ چرا خوانندگان ما همگی در غم یارند و در حسرت دیدار؟ از جفای روزگار می نالند و از اقبال بد خود می گوید. همین و همین و همین؟

گویا آنچه که تنها تغییر می کند همان نام خواننده است و بس. چرا ریتم خوانندگی همیشه همان است که به کار یک مجلس عروسی می آید و شان بالاتری برای موسیقی کرمانجی جستجو نمی شود؟ آخر چرا ما در وصف یار و تار مویش مانده ایم و از این همه مفاهیم عالی و ارزشمند انسانی در دایره موضوعات پیش پا افتاده محدود شده ایم؟

خوشبختانه رویکردی نو از چند سال گذشته در موسیقی کرمانجی خراسان شروع شد. هر چند بعد پر رنگ تجاری موجود در کارهای اجرا شده گاه کیفیت را به سطح نازلی کشاند و موضوعات پیش و پا افتاده را هدف قرار داد اما نمی توان جسارت نهفته در پس این فعالیتها را نادیده گرفت و آنها را یکسره به تیغ جلاد نقد سپرد.

آری رویکردی نو شروع شده است. رویکردی که با تردید دست به سازهای دیگری نیز برد و فقط به دوتار و قوشمه محدود نماند. رویکردی که مبهم و گاه بی پروا به تقلید آهنگ فارسی پرداخت و کرمانجی و فارسی را با هم خواند و اما همچنان به جستجوی اصالت خود پرداخت. رویکردی که گاه به شاعر میدان داد و صدای شاعر و خواننده را در هم آمیخت. به پیش رفت؛ گاه تند و لجام گسیخته، گاه آرام و حساب شده.

و اینک،
به راستی صدای پای تغییر می آید. آهنگهای درخشان و تحسین برانگیز اجرا شده کم نیستند. موسیقی سنتی کرمانجی گویی پوست انداخته است و در مسیر تازه ی خود به حرکت افتاده است. اینک “کوات (1)” می وزد.

طوفان یا کوات؟

به تازگی چند آهنگ کرمانجی با نام “کوات” با همکاری محسن میرزا زاده، یلدا عباسی و با تنظیم علی جافری روانه بازار شده است که دیگر جایی برای آن پرسشهای آغازین من باقی نمی گذارد. کوات، در همه زمینه ها ساختارشکنی کرده است و در عین حال پختکی و اصالت کرمانجی را در خود دارد. از ریتم اجرا، صدای خواننده، ترانه و نحوه گردش نغمات گرفته تا ترکیب سازهای مختلف.

کوات بر خلاف نامش طوفان است، طوفانی در موسیقی کرمانجی خراسان. آن را می توان ثمره تلاش تمام اهالی موسیقی کرمانجی در چند سال گذشته دانست. آهنگهای کوات هر چند کلامی کرمانجی دارند اما موسیقی آن برگرفته از فرهنگهای مختلف است و ماهیت آهنگها گاه به سوی شرق خراسان و هرات می رود. اما ما آهنگی از کوات را در انتهای این مقاله قرار داده ایم که  كاملا كرمانجی است و با اركستر شهری به شكل زیبایی تنظیم شده است.

چرا موسیقی و ترانه  را ما مورد توجه قرار می دهیم؟
با توجه به نرخ بی سوادی بالا در میان کردها و وجود نوعی بی تفاوتی در بین قشر تحصیل کرده ی کُرد، به نظر می رسد با ادبیات فولکلور و خصوصا ترانه و آهنگ بهتر می توان به گسترش کاربرد کردی کرمانجی کمک کرد و شان آن را بالا برد. مقاله و کتاب هر چند هم با ارزش و پر محتوا باشند، مخاطب بسیار کمتری در مقایسه با یک آهنگ درخشان دارند. موسیقی به راحتی با همه گویشوران زبان ارتباط بر قرار می کند و به سرعت در گستره جغرافیایی منتشر می شود.
آهنگ و ترانه درخشان می تواند شان زبان را بالا ببرد و کارکرد درست زبان را تضمین نماید. گویشور کرد اگر زبان خود را دارای شانی قابل توجه بداند، قطعا با اعتماد به نفس بالا آن را به کار می گیرد و زبان دیگری را بر نمی گزیند.

گذشته از ارزش موسیقیایی کوات، توجه تهیه کنندگان آن به کاربرد درست کردی کرمانجی از دیدگاه فرهنگستان زبان کردی حائز اهمیت است. هر چند در این زمینه کاملا موفق نبوده اند و کلام کوات گاه به نادرستی بیان می شود اما همان درونمایه و خواست آن که کارکرد درست زبان را مد نظر قرار داده است، ارزشمند و قابل تقدیر است.

به امید روزهایی بهتر برای موسیقی و زبان کردی
مهدی رودکی

  • دانلود آهنگ شماره 2 کوات
  • 1- کوات (Kuwat) در کردی کرمانجی به معنای باد ملایم و گرم است.
  • انتشار این نوشته در سایت فرهنگستان زبان کردی و استقبال از آن، گروه موسیقی کوات را بر آن داشت تا مستقیما و از طریق سایت خود با مخاطبان در ارتباط باشد.  سایت گروه موسیقی کوات این است که می توانید تمام آهنگها را از آنجا دانلود نمایید.
  • لطفا برای فرستادن پیامهای شخصی تبریک و تشکر حتما از سایت گروه کوات استفاده کنید. پیامهای شخصی شما در این سایت تایید و نمایش داده نمی شود.

95 Comments

فریبامارس 10th, 2012 at 2:52 ق.ظ

من کرد کلهرم و کم و بیش کلمات کرمانج رو متوجه میشم ولی موسیقی و اوای شما نیازی به دونستن کلمات نداره.ادم رو به اوج میرسونه.زنده باد کرد هزجای دنیا که باشه.
پایار بویین

ئازادمارس 17th, 2012 at 11:16 ق.ظ

زور مایه-ی شانازیه بو کوردستانی گه وره.
کوردستان یانی: باکور باشور روژ هه لات / یه ک ولاتینو یه ک خه بات

صادقآوریل 9th, 2012 at 6:50 ب.ظ

من آهنگ له یاره رو شنیدم و برام جذاب بود گر چه زبان کرمانجی رو نمی دونم ولی خیلی لذت بردم ، برای خانم عباسی و همکارانشون آرزوی موفقیت میکنم .

monirآوریل 16th, 2012 at 1:26 ب.ظ

سلام .پرسیدی چرا ناله چرا فریاد چرا دوری چرا فغان .فقط یک چیز میتواند پاسخ سوالت باشد دوست عزیز .بشنو از نی چون حکایت میکند از جدای ها شکایت میکند کز از نیستان تا مرا ببریده اند در نفیرم مرد و زن نالیده اند. تا زمانی که بجایی واقعا به ان متعلقیم برنگردیم اوضاع همین است روحمان شاکی است بیقراریش را در نت های موسیقی نشان میدهد.

الهام میلانآوریل 19th, 2012 at 12:40 ب.ظ

سلام
سایت بسیار جالبی دارین و همینطور یک منبع غنی محسوب میشه
خوشحال میشم اگه تبادل لینک کنیم

علی آذریآوریل 30th, 2012 at 4:57 ب.ظ

عالی بود واقعا ایران علی الخصوص کرمانج ها باید به چنین هنرمندانی به خود ببالد

فراز کردژوئن 7th, 2012 at 11:27 ق.ظ

دمتان گرم عزیزه کان واقعا که ترانیکی ماندگاره له تاریخی کورد و کوردستان

یوسفژوئن 11th, 2012 at 10:06 ق.ظ

سلام.عالی بود. با ورود به سایت ویکیصدا و جستجوی خواننده(یلدا عباسی) پس از عضویت در سایت جزء طرفداران این خواننده ی هم استانی و کرمانج زبان شوید.آلبوم وی را نیز می توانید از همان سایت ویکیصدا یا از سایت مقابل دانلود کنید. ادرس: http://www.kuwatmusic.com ادرس جدید ویکی صدا: http://www.wikiseda.biz

این پیام را برای سایر دوستان کرد زبان خود ارسال کنید. باتشکر

ایازجولای 28th, 2012 at 4:29 ب.ظ

سلام من موسیقی کرمانجی ترکیه بخصوص رپشو دنبال میکنم و تقریبا میفهمم ولی این زبانی که من شنیدم اصلن کوردی نتیست چه برسه به کرمانجی

یوسفآگوست 20th, 2012 at 2:30 ب.ظ

یوسف
سلام . از زحمات شما ممنونم، لطفاً بیشتر از کلمات کرمانجی استفاده کنید.

armanسپتامبر 30th, 2012 at 10:37 ق.ظ

سلام من آرمان هستم یک کورد .من کرمانجی بلد نیستم اما وقتی که ترانه رو گوش کردم یک همزیستی درونی با نوع موسیقی آن پیدا کردم موسیقی باید احساس ما رو برانگیخته کنه و ما رو به درون خود رها کنه . و از کوردهای عزیز کرمانج تشکر میکنم دوست دارم کارهای زیادتری رو برای پیش بردن فرهنگ کوردی انجام بدید.

وه هیوای ئازادی تواو ئایه مه یل

خسرواکتبر 14th, 2012 at 11:11 ب.ظ

و عرض تشکر ژه د نویسنده عزیز امیدوارم کرمانچ همیشه له هر در هیه سربلند بوه

رضادسامبر 16th, 2012 at 6:55 ب.ظ

سلام
دست همه شما درد نکنه قشنگ ترین اهنگ های کردی که شنیدم از کوات بوده منتظر آهنگهای بعدیدتون هستم
مخصوصا” اورجنالشو میخرم

ساحرهژانویه 16th, 2013 at 12:15 ب.ظ

سلام .از عاشق موسیقی کرمانجیمه.وه تلاش وه عزیزان الان هشه دکم سر خو وه افتخار له ژور بگرم و بیژم از کرمانجم. وا هنگ منه.چون حوال منه استان هن ژی پر ژوا هنگانا خوش هاتنه.دست وه نیشوه.مال آوو.

رضازمانیمارس 29th, 2013 at 11:35 ب.ظ

دیداره ته دخازم/مرم ژه انتظاره-شوورویه بان دکم/دلبر ژه من مقاره-پرده ژه رویان هلین/ بریان نیشان ده جاره-جان وماله خه دکم /و قربانه ته یاره****مال آوا برانگی عزیز