Gepkirin, axavtin – مکالمه به کردی

کلمات کلیدی این درس
Dembaş وقت بخیر
Bibore (borîn) ببخش (بخشیدن)
Zanîngeh دانشگاه
Wir آنجا
Mamoste معلم، استاد
Endazyar مهندس
Ziman û wêje زبان و ادبیات
Hetanî تا
Rade سطح، مرحله
Beş رشته، بخش
Hilbijartin انتخاب کردن
Amed نام کردی شهر دیاربکر، اسم پسر نیز است
Dîlan رقص دسته جمعی کردی، اسم دختر نیز است
Bajar شهر
Hevdu همدیگر
Hevnasîn آشنایی
Mirov انسان، آدم
Bi mifa مفید
Civak جامعه

مکالمه
Amed: Dembaş, bibore, tu dizanî zanîngeha Sorbonne’ê li ku ye? آمد: وقت بخیر ببخش می دانی دانشگاه سوربن کجاست؟
Dîlan: Erê, ez bixwe li wê zanîngehê da dersê dixwînim. دیلان: بله خودم در آن دانشگاه درس می خوانم.
Amed: Wah! Çiqasî xweş! Tu li wir çi dixwînî? آمد: اوه! چقدر خوب! در آنجا چه می خوانی؟
Dîlan: Ez beşa ziman û wêjeya kurdî dixwînim. دیلان: من رشته زبان و ادبیات کردی می خوانم.
Amed: Ma li Sorbonne’ê dersa kurdî jî didin? آمد: مگر در سوربن کردی هم تدریس می شود؟
Dîlan: Erê, hetanî doktorayê dersa ziman û wêjeya kurdî heye. Ez xwendevana radeya doktorayê me. دیلان: بله زبان و ادبیات کردی تا مقطع دکترا وجود دارد. من دانشجوی مقطع دکترا هستم.
Amed: Te çima ev beşa hilbijart? آمد: چرا این رشته را انتخاب کردی؟
Dîlan: Ji ber ku dixwazim bibim mamosteya zimanê kurdî. دیلان: چون می خواهم استاد زبان کردی بشوم.
Amed: Ez jî dixwazim bibim endazyar û bi dîtina te gelekî şa bûm. آمد: من هم می خواهم مهندس بشوم و از دیدن تو خیلی خوشحال شدم.

متن کوتاه

Dîlan û Amed kurd in. Ew li bajarê Paris’ê hevdu dibînin. Ewan hevnasînê dikin. Dîlan li Zanîngeha Sorbonne’ê dersa ziman û wêjeya kurdî di radeya doktorayê da dixwîne. Ew dixwaze bibe mamosteya zimanê kurdî. Amed jî nû hatiye Paris’ê. Ew wê derê baş nas nake. Ew jî dixwaze bibe endazyar. Ewan ê bibin mirovên bi mifa sa civaka xwe.

دیلان و آمد کرد هستند. آنها در شهر پاریس همدیگر را می بینند. آنها با همدیگر آشنا می شوند. دیلان در دانشگاه سوربن در مقطع دکترا رشته زبان و ادبیات کردی می خواند. او می خواهد استاد زبان کردی بشود. آمد نیز تازه به پاریس آمده است. او آنجا را خوب نمی شناسد. او نیز می خواهد مهندس بشود. آنها افراد مفیدی برای جامعه خود خواهند شد.

Hînkarî – تمرین

Pirsên jêrîn bi kurdî bibersivînin.
به سوالات زیرین به کردی جواب دهید.

Amed û Dîlan li kê derê hevdu dibînin? آمد و دیلان در کجا همدیگر را می بینند؟
Gelo Amed navnîşana zanîngeha Sorbonne’ê dizane? آیا آمد نشانی دانشگاه سوربن را می داند؟
Amed navnîşana zanîngehê ji kê dipirse? آمد نشانی دانشگاه را از کی می پرسد؟
Dîlan li kîjan zanîngehê da dixwîne? دیلان در کدام دانشگاه درس می خواند؟
Dîlan çi dixwîne? دیلان چه می خواند؟
Beşa ziman û wêjeya kurdî heya kîjan radeyê heye? رشته زبان و ادبیات کردی تا چه مقطعی وجود دارد؟
Ewan dixwazin bibin çi? آنها می خواهند چه کاره بشوند؟

نکات دستوری

یک – در درس قبل با صرف فعل “بودن” در زبان کردی آشنا شدیم. این فعل با همان املای مصدر خود اما با صرفی متفاوت به معنای “شدن” نیز می باشد که اکنون آن را یاد می گیریم.

Bûn – شدن
Ez dibim من … می شوم
Tu dibî تو … می شوی
Ew dibe او … می شود
Em dibin ما … می شویم
Hûn dibin شما … می شوید
Ew[an] dibin ایشان (آنها) … می شوند

مثال هایی از مکالمه و متن بالا با معنای “شدن” در زمان حال:

Ji ber ku dixwazim bibim mamosteya zimanê kurdî.
Ez jî dixwazim bibim endazyar û bi dîtina te gelekî şa bûm.

سوال:
آیا می توانید صرف فعل مذکور با معنای “بودن” را نیز در مکالمه و متن بالا پیدا کنید؟

دو – در نوشتار کردی اگر یک کلمه غیر کردی (مثلا انگلیسی) بیاید و پس از آن بر اساس دستورزبان کردی یک نشانه دستوری به آن اضافه شود برای نشان دادن این که کلمه غیر کردی است و نشانه دستوری کردی می باشد آخر آن کلمه نشانه آپستروف آورده می شود و سپس نشانه دستوری کردی می آید.

مثال
bajarê Paris’ê شهر پاریس
zanîngeha Sorbonne’ê دانشگاه سوربن
Computer’a min کامپیوتر من

منابع

1- Zimanê Min Kurdî Ye, M. Elî Tuysuz, Weşanên Înstîtuya Kurdî, Stockholm, 1997
2- دستورزبان کردی کرمانجی، نوشته ژویس بلو و ویسی باراک، ترجمه علی بلخکانلو (آزاد ماکویی)، دانشگاه سوربن پاریس
3- دستورزبان کردی، گردآوری و تحقیق یوسف کلونک زاده، انتشارات حسینی اصل، ارومیه، 1388

style=”width: 550px;”

3 Comments

mecidآگوست 5th, 2010 at 2:05 ب.ظ
silav u rez geli hevalen heja u xebatkar. deste ve xwas u hivadarim hun bi xebata xwe vi bare qurs li ser mile neteweya me hilgirin!
her berdevam bin.

Zimanê me nasnameya me ye

ronahi salmasآگوست 6th, 2010 at 6:22 ب.ظ
silav u rez zor sepas ji boy xebata we
ez de xebata we de serkvten dexazim
nasirآگوست 8th, 2010 at 11:03 ب.ظ
Silav û rêzên hezkirî
Dema mi malpara Akademîya Zimanê Kurdî dît, ez pir şad bûm. Dikarim bêjim ku li rojhelat pêvîstiyek herî grîng pêk hat. Sipasiyên xwe ê ji dil re pêşkêşî xebatkarên dilsoz ê malperê dikim.
Hêvî dikim ev malpar ked û berhemên xwe bide jivakê.
Serketin
nasir